Οργανισμός που την προκαλεί: Erwinia spp.
Τα βακτήρια (E. carotovora ssp. carotovora, E. carotovora ssp. Atroseptica και το Ε. chrysanthemi) συχνά εμφανίζονται σε Ευρωπαϊκά εδάφη. Οι μεγαλύτερες ζημιές στους αγρούς γίνονται σε υγρά έτη, όπως το 1999, ή σε κακές αποθηκεύσεις. Αυτά τα βακτήρια προκαλούν μελανή σήψη (μελάνωση) του λαιμού και των κονδύλων στον αγρό, και υγρή σήψη κατά την αποθήκευση.
Εύρος ξενιστών:
Αυτά τα βακτήρια είναι πολυφάγα. Στον αγρό προσβάλλεται κυρίως η πατάτα και τα λαχανικά που καλλιεργούνται για τη ρίζα τους. Κατά την αποθήκευση, επίσης προσβάλλονται τα ίδια αγαθά καθώς και άλλα αποθηκευμένα φυτά με μαλακούς βλαστούς.
Εμφάνιση και σημασία:
Τα είδη Erwinia εμφανίζονται σε όλο τον κόσμο. Είναι απολύτως γνωστές ασθένειες στις δυτικές και βόρειες περιοχές της ΕΕ, επειδή προτιμούν τα υγρά εδάφη.
Το βακτήριο Ε. chrysanthemi είναι σπανιότερο από τα άλλα, επειδή αυτό το είδος συμπαθεί τη ζέστη περισσότερο από τα άλλα είδη. Στους αρδευόμενους αγρούς και τους αγρούς χωρίς κανονική (το ελάχιστο 4-ετή) αμειψισπορά συμβαίνουν συχνά τέτοιες ζημιές.
Στους αγρούς γύρω από μεγάλες πόλεις ή άλλες περιοχές, όπου οι εναλλασσόμενες καλλιέργειες είναι ξενιστές (καρότο, άλλα ριζωματώδη λαχανικά), υπάρχει συνήθως μεγάλη μόλυνση από το βακτήριο Erwinia.
Η εμφάνισή του στην αποθήκευση εξαρτάται από την αποθηκευμένη πατάτα και από τις συνθήκες αποθήκευσης. Όταν δημιουργηθεί ένα λεπτό στρώμα νερού στους λόφους όπου αποθηκεύονται οι κόνδυλοι της πατάτας, τότε το βακτήριο εξαπλώνεται πάρα πολύ γρήγορα. Οι αγρότες πρέπει να φροντίζουν τον εξαερισμό προκειμένου να μην εμφανιστεί ποτέ νερό στην επιφάνεια των κονδύλων. Τα βακτήρια μπορεί να καταστρέψει ολόκληρο την ποσότητα της αποθηκευμένης πατάτας κατά τη διάρκεια του χειμώνα κάτω από κακές συνθήκες αποθήκευσης. Μόνο οι ευαίσθητες ποικιλίες παθαίνουν σοβαρές ζημιές στους αρδευόμενους αγρούς ή σε βροχερές συνθήκες.
Συμπτώματα και ασθένειες που συγχέονται:
Η μόλυνση από Erwinia είναι εξαιρετικά εύκολο να αναγνωριστεί λόγω της μυρωδιάς. Τα είδη Erwinia έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό στην καταστροφή που προκαλούν στον αγρό και στην αποθήκευση: τα ένζυμά τους καταστρέφουν την πηκτίνη του φυτικού ιστού, και έτσι οι μολυσμένοι ιστοί θα γίνουν αργότερα γλοιώδεις ή υγροί.
Αυτά τα βακτήρια δεν εμφανίζονται ποτέ μόνα τους στη φύση. Άλλα σαπροφάγα βακτήρια συνήθως επιμολύνουν ιστούς που είναι ήδη μολυσμένοι με Erwinia. Η δραστηριότητα αυτών των βακτηριδίων έχει σαν αποτέλεσμα άσχημη μυρωδιά και μαύρο χρωματισμό των ιστών.
Τα βακτήρια επιτίθεται στη βάση των βλαστών (λαιμός) των φυτών σε αγρούς με μολυσμένο υγρό έδαφος. Ο μολυσμένος λαιμός των φυτών μαυρίζει (εικόνα), ο βλαστός κάμπτεται, σαπίζει και αργότερα πεθαίνει. Οι ποικιλίες πατάτας, που έχουν μεγάλο φύλλωμα και χαμηλή περιεκτικότητα σε άμυλο στους κονδύλους τους είναι πιο ευαίσθητες (όπως η ποικιλία Kondor).
Στην αποθήκευση, ο μολυσμένος κόνδυλος πατάτας είναι εξωτερικά υγρός, χάνει το σχήμα του και έχει άσχημημυρωδιά. Σε μία κάθετη τομή του κονδύλου, φαίνεται ο κατεστραμμένος του ιστός ο οποίος είναι συνήθως μαύρος. Οι κόνδυλοι με υαλώδη μέρη και χαμηλή περιεκτικότητα σε άμυλο είναι πιο ευαίσθητοι.
Η προσβολή του κονδύλου από το βακτήριο πρακτικά δεν συγχέεται με άλλες ασθένειες. Οι πρώιμες προσβολές συγχέονται μερικές φορές με τη ζημιά από ριζοκτονίαση στη βάση των βλαστών (λαιμό). Και στις δύο περιπτώσεις, οι βάσεις (λαιμοί) είναι μαύρες. Οι μολυσμένοι με Erwinia βλαστοί μυρίζουν πολύ άσχημα, ενώ οι μολυσμένοι με Rhizoctonia βλαστοί μυρίζουν σαν χώμα. Ο λαιμός που προσβάλλεται από βακτήρια είναι πάντα γλοιώδεις υγρός, ενώ ο λαιμός που προσβάλλεται από ριζοκτονίαση είναι συνήθως ξηρός. Αν αποθηκευτούν σε πλαστική τσάντα, οι βλαστοί που μολύνθηκαν από τα βακτήρια θα γίνουν υγροί, αυτοί που έχουν ριζοντονίαση θα έχουν μια άσπρη κάλυψη (‘άσπρη κάλτσα’).
Ο κύκλος της ασθένειας:
Τα είδη Erwinia ζουν στο έδαφος και μπορούν να ζήσουν σε λανθάνουσα κατάσταση κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας πολλών φυτών. Γενικά, δεν υπάρχει κανένας αγρός απολύτως απαλλαγμένος από τα είδη erwinia.
Τα βακτήρια μπορούν να μολύνουν τους κονδύλους ή από τραυματισμούς ή από τα ανοιχτά φακίδια.
Αυτά τα βακτήρια προσβάλουν τις καλλιέργειες μόνο σε ευνοϊκές για αυτά συνθήκες. Οι πηγές μόλυνσης μπορεί να είναι το έδαφος και ο πατατόσπορος. Οι αποθηκευμένοι κόνδυλοι δεν μολύνονται στον χώρο αποθήκευσης αλλά στον αγρό.
Στην αποθήκευση, η μόλυνση μπορεί να εξελιχθεί πολύ σοβαρά από ότι στον αγρό, αλλά για να γίνει αυτό χρειάζεται μεγάλη ποσότητα μολυσμένης αποθηκευμένης πατάτας και κακές συνθήκες αποθήκευσης και/ή λάθη στον εξαερισμό. Άδειοι χώροι αποθήκευσης δεν είναι κατάλληλοι για την ανάπτυξη των ειδών Erwinia. Οι χώροι αποθήκευσης μπορεί εύκολα να απαλλαγούν από το παθογόνο με τη χρήση απολυμαντικών.
Έλεγχος:
Η χρήση μη-ευαίσθητων ποικιλιών είναι ο ευκολότερος τρόπος ελέγχου της ζημιάς από τέτοια βακτήρια. Μερικές ποικιλίες, όπως η Kondor, η Cornado είναι πολύ ευαίσθητες στην προσβολή από Erwinia. Δεν υπάρχουν απολύτως ανθεκτικές ποικιλίες, αλλά μερικές πολύ γνωστές ποικιλίες (Agria, Asterix) είναι απολύτως μη - ευαίσθητες. Η κατάσταση αντίστασης βρίσκεται στον περιγραφικό κατάλογο των ποικιλιών, που δημοσιεύεται σε κάθε κράτος από τις αρχές ελέγχου των ποικιλιών.
Η χρήση πιστοποιημένου από το κράτος πατατόσπορου είναι μια καλή μέθοδος. Αυτό το υλικό έχει πολύ χαμηλή μόλυνση από βακτήρια και είναι πιστοποιημένο από το κράτος. Όμως ακόμη και το άριστο υλικό σπόρου μπορεί να μολυνθεί σοβαρά στον αγρό από το μολυσμένο έδαφος.
Η αμειψισπορά είναι πολύ σημαντική: η πατάτα πρέπει να καλλιεργείται στον αγρό ανά κάθε 4ο έτος το αργότερο. Όταν ο αγρός μολύνεται σοβαρά, ή όταν οι καλλιέργειες της αμειψισποράς προτιμώνται από το βακτήριο, όπως το καρότο, τότε οι αποστάσεις μεταξύ των φυτών πρέπει να είναι μεγαλύτερες.
Να είστε προσεκτικοί με την άρδευση, κυρίως στα βαριά αργιλώδη εδάφη. Ανοιχτά φακίδια στο περίδερμα των κονδύλων οδηγούν σε περισσότερη μόλυνση. Το πάρα πολύ νερό αυξάνει τη ζημιά.
Πάρα πολύ άζωτο ή άλλα προβλήματα θρέψης μπορεί να προκαλέσουν μαλακούς ιστούς φυτών, οι οποίοι μπορούν να μολυνθούν ευκολότερα από τα υγιή φυτά.
Στην αποθήκευση, πρέπει να έχει προβλεφθεί ο εξαερισμός. Η ανάπτυξη ενός λεπτού στρώματος νερού στην επιφάνεια των κονδύλων μπορεί να προκαλέσει τις μεγάλες ζημιές. Κατάλληλες για εξαερισμό είναι μόνο οι θερμοκρασίες αέρα που είναι σχετικά πολύ χαμηλότερες από τη θερμοκρασία των κονδύλων.
Οι αποθηκευμένες πατάτες πρέπει να είναι ομογενείς. Οι νέοι, υαλώδεις, και τραυματισμένοι κόνδυλοι μολύνονται ευκολότερα από άλλους.
Δεν υπάρχει κανένα αποτελεσματικό υλικό για την προστασία των φυτών ενάντια στα είδη Erwinia. Τα σπρέι είναι εντελώς αναποτελεσματικά στον αγρό. Οι αποθηκευτικοί χώροι μπορούν να καθαριστούν εύκολα από αυτά τα βακτήρια με τη χρήση φτηνών απολυμαντικών, αλλά οι μολυσμένοι κόνδυλοι δεν μπορούν να απολυμανθούν.
