Λατινικό : Oscinella frit
Ξενιστές
Άγριο ή καλλιεργούμενο κριθάρι, σιτάρι, βρώμη, σίκαλη, αγρωστώδη, δημητριακά, Tiomtheum pratense κλπ.
Διάδοση και σημασία:
Το έντομο είναι ένας από τους πιο σημαντικούς εχθρούς των δημητριακών. Το Oscinella frit προκάλεσε σημαντικές ζημιές στα πρώιμα σπαρμένα χωράφια κριθαριού και σιταριού στη Σλοβακία και σε άλλες χώρες τα τελευταία χρόνια. Η προσβολή στο αδέλφωμα μπορεί να φτάσει το 20 και μερικές φορές το 45%. Συνήθως όμως η προσβολή είναι της τάξης του 10% και σε σποραδικές περιπτώσεις παραπάνω.
Συμπτώματα:
Στα πολύ νεαρά φυτά η προνύμφη εγκαθίσταται ανάμεσα στα φύλλα στη καρδιά του φυτού και συνήθως τη καταστρέφει. Τα αυγά που βρίσκονται πάνω στην επιφάνεια των φύλλων δίνουν τις προνύμφες οι οποίες εισέρχονται στη θήκη του στάχυ και προσβάλουν τα ανώριμα λουλούδια ή στη βρώμη τους ποδίσκους. Σε προσβολή του στάχυ ή της ταξιανθίας οι νεαροί σπόροι και τα λουλούδια κατατρώγονται. Μερικές φορές οι τραυματισμένοι στάχυς γίνονται άσπροι και είναι στείρΗ τρίτη γενιά εμφανίζεται στις αρχές Αυγούστου. Ο πληθυσμός μπορεί να μεταναστέψει το χειμώνα σε χειμερινά δημητριακά και να τα ζημιώσει. Στο δεύτερο φυλλικό στάδιο τα κεντρικά φύλλα μαραίνονται, κιτρινίζουν και στεγνώνουν. Αν το φυτό είναι αρκετά ζωηρό παράγει αδέλφια αλλιώς πεθαίνει. Σε ένα προσβεβλημένο βλαστό μπορεί να βρεθούν μια η δυο προνύμφες του εντόμου. Στο καλαμπόκι , η προσβολή εκδηλώνεται σαν παραμόρφωση των φύλλων. Ο τελευταίος οφθαλμός μπορεί να καταστραφεί προκαλώντας το θάνατο του φυτού η τη δημιουργία μη παραγωγικών αδελφών. Η καπνιά (Ustilagomaydis) μπορεί να αναπτυχθεί στα προσβεβλημένα φύλλα.
Περιγραφή του εντόμου:
Το ενήλικο είναι μαύρο με μήκος περίπου 3mm και πλάτος 1mm . Τα αυγά είναι επιμήκη, άσπρα με πλάτος 0.70mm και μήκος 0.16mm. Η προνύμφη έχει ένα απαλό κίτρινο χρώμα και 4mm μήκος όταν είναι πλήρως ανεπτυγμένη. H Oscinella frit είναι παρόμοια με τηOscinella pulsilla Meigen και O. grossa Mensil του κριθαριού. Οι διαφορές εντοπίζονται στις κεραίες και στο χρώμα του ποδιού και δεν είναι ορατές σε ένα μη εκπαιδευμένο μάτι.
Βιολογικός κύκλος
Οι προνύμφες που έχουν περάσει το χειμώνα σε διάπαυση πάνω σε χειμερινά δημητριακά, αγρωστώδη ή σε σπόρους δίνουν το Μάιο τα ενήλικα. Το θηλυκό εναποθέτει τα αυγά του σε νεαρά δημητριακά την άνοιξη . Η ελάχιστη ωοτοκία του θηλυκού είναι 25-35 αυγά. Τα αυγά των μετέπειτα γενεών τοποθετούνται στη βάση των φύλλων, σε νεαρούς στάχυς ή στο βλαστό. Η επώαση διαρκεί 3-4 μέρες. Το έντομο έχει 3 και καμιά φορά 4 γενιές το χρόνο αν επικρατήσουν ευνοϊκές συνθήκες. Οι περίοδοι εμφάνισης των ενηλίκων είναι: Απρίλιος-Μάιος, Ιούνιος-Ιούλιος, Αύγουστος-Σεπτέμβριος.
Καταπολέμηση:
Τα παρακάτω μέτρα συνίστανται για τη μείωση του πληθυσμού και της ζημιάς που προκαλεί η Oscinella frit: Όψιμη σπορά των χειμερινών δημητριακών και πρώιμη των εαρινών δημητριακών, όσο το δυνατόν μεγαλύτερος ρυθμός ανάπτυξης έτσι ώστε να ξεπεραστεί γρήγορα η να αποφευχθεί η προσβολή στο ευαίσθητο στάδιο των 2-4 φύλλων.
Τα εντομοκτόνα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση των ενηλίκων (προστασία στο αδέλφωμα) ή κατά των προνυμφών (Προστασία των κεφαλών). Στη πράξη η εφαρμογή με εντομοκτόνο στον αγρό γίνεται στο στάδιο των 2-3 φύλλων, κατά της πρώτης γενιάς του εντόμου. Ο ψεκασμός κατά της προνύμφης της 2ηςγενιάς που βρίσκεται στις κεφαλές ξεκινά 7 ημέρες μετά την έκπτυξη των στάχεων και επαναλαμβάνεται 14 μέρες μετά. Τα παρακάτω εντομοκτόνα μπορούν να χρησιμοποιηθούν: deltamethrin (Decis 2.5 EC, Decis 25Flow), lamda –cyhalothryn(Karate 2.5 EC), fenitrothion (Sumithion 50 EC). Σε μερικές χώρες ιδιαίτερα για τα χειμερινά δημητριακά, η χρήση εντομοκτόνων συνίσταται και για τη καταπολέμηση της 3ης γενιάς.
