Παθογόνο αίτιο: Barley yellow dwarf virus (BYDV)
Ο ιός BYDV ανήκει στο γένος Lutoevirus που περιέχει πολλά συγγενικά είδη. Τα διάφορα είδη του BYDVδιαφέρουν ορολογικά, σε μολυσματικότητα, εύρος ξενιστών, και σε εξειδίκευση φορέων.
Ο ιός μεταδίδεται με τις αφίδες και είναι ο πιο ευρέως διαδεδομένος και καταστρεπτικός ιός στο κόσμο. Οι μολύνσεις από τον ιό είναι περισσότερες σε περιοχές με συστηματική άρδευση όπου ο αριθμός των αφίδων το καλοκαίρι είναι μεγαλύτερος. Η πρώιμη σπορά ευνοεί επίσης τον ιό.
Ο ιός είναι έμμονος και κυκλοφορεί στην αφίδα φορέα αλλά δεν αλλά δεν περνάει στην ωοθήκη και στα αυγά.
Ξενιστές: Σιτάρι, κριθάρι, βρώμη, ρύζι, καλαμπόκι και σίκαλη.
Διάδοση και σημασία:
Η ασθένεια απαντάται σε όλο τον κόσμο εκτός από τις τροπικές περιοχές.Η ασθένεια προκαλεί μειωμένο ριζικό σύστημα, μεταχρωματισμό των φύλλων και νανισμό.Τα φύλλα των μολυσμένων φυτών είναι σκληρά και όρθια σε αντίθεση με τα υγιή φύλλα που είναι ελαφρώς κυρτά. Η πρώιμες μολύνσεις μπορεί να έχουν σαν αποτέλεσμα απώλεια παραγωγής της τάξης του 20% μπορεί και παραπάνω.
Συμπτώματα:
Τα συμπτώματα του BYDV ποικίλουν ανάλογα με το ξενιστή και τις κλιματικές συνθήκες. Τα συμπτώματα εμφανίζονται κατά κηλίδες στον αγρό. Τα φύλλα των μολυσμένων φυτών αποκτούν κόκκινο μεταχρωματισμό.
Η θερμοκρασία, το άζωτο και το φως επηρεάζουν τα συμπτώματα στα φύλλα. Υψηλή θερμοκρασία συνεπάγεται και εντονότερα συμπτώματα, περισσότερο άζωτο συνεπάγεται περισσότερο χρώμα και περισσότερο φως συνεπάγεται πιο έντονο κόκκινο χρώμα. Κάτω από διακοπτόμενη ηλιοφάνεια τα φύλλα μπορεί να εμφανίσουν μωσαϊκό.
Τα συμπτώματα επίσης διαφέρουν ανάλογα με το χρόνο μόλυνσης. Οι πρώιμες προσβολές έχουν σαν αποτέλεσμα κοντά φυτά, με μειωμένο αδέλφωμα, κατεστραμμένες ταξιανθίες, ζαρωμένους σπόρους και σημαντικές απώλειες. Οι όψιμες προσβολές συνήθως προκαλούν μεταχρωματισμό του φύλλου σημαία και μικρές απώλειες παραγωγής.
Βιολογικός κύκλος:
Ο BYDV διατηρείται από τη μία σαιζόν στην άλλη σε φυτά εθελοντές (σιτάρι, κριθάρι, βρώμη, ετήσια και πολυετή αγρωστώδη) και στις αφίδες φορείς. Η διάδοση του ιού εξαρτάται αποκλειστικά από τις αφίδες φορείς.
Το φθινόπωρο τα νεαρά φυτά του σιταριού μπορούν να μολυνθούν από τις αφίδες που πήραν τον ιό από φυτά εθελοντές.
Οι πρώιμες ανοιξιάτικες προσβολές προέρχονται από τις αφίδες που διαχείμασαν ως ενήλικα σε αγρωστώδη ή χειμερινά σιτηρά. Κατά την διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου μία αφίδα μπορεί να δώσει 10 με 20 μικρά κάθε μέρα. Αυτές οι νεαρές αφίδες πρέπει πρώτα να λάβουν τον ιό από μολυσμένα φυτά. Αργότερα γεννούν και άλλα μικρά και μετακινούνται περπατώντας ή με τον άνεμο σε μικρές αποστάσεις.Ο BYDV είναι έντονος όταν οι κλιματικές συνθήκες ευνοούν την αναπαραγωγή των αφίδων. Δροσερός καιρός από 10 έως 18οC είναι πολύ ευνοϊκός.Οι αφίδες μπορούν να μετακινηθούν από μόνες τους σε μικρές αποστάσεις (από χωράφι σε χωράφι) αλλά με τη βοήθεια του ανέμου μπορεί να μετακινηθούν και εκατοντάδες χιλιόμετρα.
Οι μολύνσεις μπορεί να γίνουν όλο το χρόνο αλλά τα πιο έντονα συμπτώματα παρατηρούνται την άνοιξη σε μέρη που διαχειμάζουν οι αφίδες. Ο ιός μετακινείται διασυστηματικά σε όλο το φυτό και εμφανίζονται συμπτώματα σε 2 εβδομάδες στους 19οC και σε 4 στους 25 °C. Η ασθένεια δεν μεταδίδεται με το σπόρο το έδαφος ή με τρίψιμο των υγιών με τα μολυσμένα φύλλα.
Καταπολέμηση:
Όψιμη σπορά το φθινόπωρο και πρώιμη την άνοιξη περιορίζει τις ζημιές γιατί τα φυτά περνούν από τα ευαίσθητα στάδια του βιολογικού τους κύκλου όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλή και η δραστηριότητα των αφίδων μειωμένη.
Σε μερικές περιοχές(σε αρδευόμενα ελαφρά εδάφη) η εφαρμογή κοκκώδους εντομοκτόνου στη σπορά βοηθά στον περιορισμό των πρώιμων προσβολών.
