Αυτή είναι η κατάσταση του Γεωργικού Τομέα στην Ελλάδα. Διαβάστε το

Τα 11 δισ. ευρώ πλησίασε η συνολική αξία παραγωγής του αγροτικού τομέα το 2018, ενώ το συνολικό εισόδημα από γεωργική επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 4,8 δισ. ευρώ.



Αυτό αναφέρεται στη νέα μελέτη του ΙΟΒΕ για τις πιο πρόσφατες τάσεις στην αγορά αγροτικών μηχανημάτων και τον αγροτικό τομέα γενικότερα, καθώς και για τις δυνητικές οικονομικές επιδράσεις από τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό του αγροτικού τομέα.


Σύμφωνα με τη μελέτη, ο πρωτογενής τομέας στην Ελλάδα εξακολουθεί να κατέχει σημαντική θέση στη διαμόρφωση του ΑΕΠ (3,7% το 2018 έναντι 1,4% στην ΕΕ28) και της απασχόλησης (11,2% της συνολικής απασχόλησης το 2017 έναντι 4,4% στην ΕΕ28).
Σημαντικό τμήμα του εγχώριου γεωργικού εισοδήματος προέρχεται από τις επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η βαρύτητα των οποίων παραμένει κατά πολύ υψηλότερη σε σύγκριση με τον μέσο όρο στην ΕΕ28.


Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου στον εγχώριο αγροτικό τομέα διαμορφώθηκαν το 2017 σε Euro1,2 δισεκ. υποχωρώντας σημαντικά μετά το 2008. Η επενδυτική ένταση στον αγροτικό τομέα κινείται στην Ελλάδα γύρω από το 20%, σε μεγάλη απόσταση από την τιμή που λαμβάνει συνολικά στην ΕΕ28 (31% το 2018).

Το μέσο μέγεθος της αγροτικής εκμετάλλευσης στην Ελλάδα είναι 6,6 εκτάρια (στοιχεία για το 2016), ενώ το 90% των εκμεταλλεύσεων έχουν μέγεθος μικρότερο των 2 εκταρίων (20 στρέμματα), μέγεθος εξαιρετικά μικρό για τις σύγχρονες συνθήκες παραγωγής.
Η μέση παραγωγικότητα εργασίας στον εγχώριο αγροτικό τομέα ήταν το 2018 κατά 36% χαμηλότερη σε σύγκριση με την ΕΕ28. Η σχετική στασιμότητα στην παραγωγικότητα υποδεικνύει ότι υπάρχουν περιθώρια ενίσχυσής της μέσω του εκσυγχρονισμού των αγροτικών μηχανημάτων και εξοπλισμού.


Η αγορά αγροτικών μηχανημάτων στην Ελλάδα
Όπως αναφέρεται στη μελέτη, η χρήση ελκυστήρων ανά εκμετάλλευση (ως δείκτης εκμηχάνισης της αγροτικής παραγωγής) στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα χαμηλή, σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ, γεγονός που εν μέρει οφείλεται στον κατακερματισμό των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.


Η αύξηση του μεγέθους των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η δημιουργία μεγαλύτερων επιχειρηματικών μονάδων θα λειτουργούσε θετικά στην προώθηση της περαιτέρω εκμηχάνισης των αγροτικών εργασιών.


Το σύνολο του στόλου διαξονικών γεωργικών ελκυστήρων που βρίσκεται σε λειτουργία στην Ελλάδα εκτιμάται σε 159.617 το 2018. Ο στόλος των γεωργικών ελκυστήρων είναι πεπαλαιωμένος (μέση ηλικία τουλάχιστον 26,7 ετών) και χαμηλής ιπποδύναμης.
Η εγχώρια αγορά καινούριων γεωργικών ελκυστήρων κινείται τα τελευταία χρόνια σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο. Συνολικά εκτιμάται ότι το 2018 ταξινομήθηκαν στην Ελλάδα 1.197 νέοι ελκυστήρες.


Η αγορά καινούριων γεωργικών ελκυστήρων έχει υποχωρήσει την τελευταία δεκαετία κατά περίπου 58%. Ως αποτέλεσμα, η ηλικιακή κατανομή του στόλου γεωργικών ελκυστήρων στην Ελλάδα επιδεινώθηκε περαιτέρω. Περίπου οι μισοί από τους εν λειτουργία γεωργικούς ελκυστήρες εκτιμάται ότι έχουν ηλικία μεγαλύτερη από 26 έτη, ενώ μόνον ένας στους τέσσερις έχει ηλικία μικρότερη από 15 έτη.


Τι συμβαίνει στην Ευρώπη
Τα τελευταία 40 χρόνια, σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει παρατηρηθεί μείωση της αγροτικής (καλλιεργήσιμης) γης ως ποσοστό της συνολικής επικράτειας, απόρροια της αποδυνάμωσης του πρωτογενούς τομέα και της ενίσχυσης άλλων κλάδων. Την περίοδο 1970- 2016 το ποσοστό της αγροτικής γης επί της συνολικής επικράτειας παρουσίασε μεγάλη πτώση στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη μεγαλύτερη μείωση να παρουσιάζεται στην Κύπρο (-52 ποσοστιαίες μονάδες) και την Ιταλία (-37 ποσοστιαίες μονάδες).

 Όσον αφορά στο δείγμα χωρών που εξετάζει η έρευνα του ΙΟΒΕ, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι στην Ελλάδα το 48% της συνολικής εδαφικής έκτασης αποτελεί καλλιεργήσιμη γη, ποσοστό ιδιαίτερα ικανοποιητικό δεδομένης της έκτασής της και σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπώς, η Ελλάδα εμφανίζει συγκριτικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες ως προς το ποσοστό της συνολικής επικράτειας που αποτελεί αγροτική γη, γεγονός που θα έπρεπε να δημιουργεί συνθήκες για υψηλότερο επίπεδο ανταγωνιστικότητας στον πρωτογενή τομέα της οικονομία.

Η πιο συνήθης μέθοδος για τη βελτίωση της παραγωγικότητας της αγροτικής γης είναι η χρησιμοποίηση βιολογικών και χημικών καινοτομιών, οι οποίες αυξάνουν τις αποδόσεις της αγροτικής γης6 . Θα πρέπει όμως να προσθέσουμε ότι η μηχανική τεχνική μεταβολή, δηλαδή η εκμηχάνιση της αγροτικής παραγωγής, μπορεί επίσης να αυξήσει το παραγόμενο αγροτικό προϊόν, είτε μέσω της εξοικονόμησης καλλιεργήσιμης γης, ή μέσω της αύξησης της απόδοσης των καλλιεργειών.


Δυνητικά οφέλη από τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό
Η αγορά ενός καινούριου γεωργικού ελκυστήρα, νεότερης τεχνολογίας συνεπάγεται αύξηση των εσόδων κατά 10%, μείωση του κόστους παραγωγής κατά 18%, και τελικά αύξηση του εισοδήματος κατά 41%, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ για μια μέση αντιπροσωπευτική καλλιέργεια.


Η αναβάθμιση της τεχνολογικής στάθμης της αγροτικής παραγωγής συνεπάγεται και βελτίωση ποιοτικών χαρακτηριστικών, όπως ασφαλέστερο περιβάλλον εργασίας για τον χρήστη, λιγότερες εκπομπές ρύπων, κ.ά.


Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, εφόσον επιταχυνόταν ο ρυθμός αντικατάστασης παλαιότερων γεωργικών ελκυστήρων και άλλων μηχανημάτων με μηχανήματα νέας τεχνολογίας, το ΑΕΠ της Ελλάδας θα μπορούσε σε ορίζοντα δεκαετίας να είναι υψηλότερο κατά 830 εκατ. ευρώ, τα έσοδα του Δημοσίου από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές υψηλότερα έως και κατά 80 εκατ. Ευρώ ενώ θα δημιουργούνταν 12.300 νέες θέσεις εργασίας στην ελληνική οικονομία.


Οι προαναφερόμενοι λόγοι επιβάλλουν την τεχνολογική ανανέωση των γεωργικών μηχανημάτων, με καινούρια που είναι εξοπλισμένα με νέες τεχνολογίες και προσφέρουν βελτιωμένες συνθήκες εργασίας και ασφάλειας, έχοντας υψηλότερη ενεργειακή αποδοτικότητα και καλύτερες περιβαλλοντικές επιδόσεις.


Στη μελέτη εξετάστηκε ένα πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου που μπορεί να αφορά έως και 3.000 ελκυστήρες ετησίως και προβλέπει την επιβολή τελών κυκλοφορίας στον υφιστάμενο στόλο και στους νέους ελκυστήρες, ανάλογα με την ιπποδύναμη.
Το πρόγραμμα ανανέωσης, το οποίο προβλέπει επίσης επιδοματική ενίσχυση 160 ευρώ ανά ίππο με την προϋπόθεση ότι αποσύρονται παλαιοί ελκυστήρες ως κίνητρο στους χρήστες να ανανεώσουν τον εξοπλισμό τους, δεν επιβαρύνει το Δημόσιο καθώς το κόστος της επιδότησης υπερκαλύπτεται από τα έσοδα του Δημοσίου που θα προκύψουν από την επιβολή τελών κυκλοφορίας στους γεωργικούς ελκυστήρες και του πρόσθετου ΦΠΑ από τις αυξημένες πωλήσεις.


Παραγωγικότητα και βαθμός εκμηχάνισης
Η μέση παραγωγικότητα εργασίας στον εγχώριο αγροτικό τομέα, υπολογιζόμενη ως η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ως προς τον αριθμό των απασχολούμενων (σε ισοδύναμη ετήσια εργασία) παρέμεινε τα τελευταία χρόνια σχετικά στάσιμη, σε αντίθεση με τον μέσο όρο της ΕΕ28 όπου σημείωσε ισχυρή άνοδο μετά το 2009 (Διάγραμμα 2.25). Έτσι η μέση παραγωγικότητα εργασίας στην Ελλάδα ήταν το 2018 κατά 36% μικρότερη σε σύγκριση με την ΕΕ28, αναδεικνύοντας ένα σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα του εγχώριου αγροτικού τομέα.


Το ζήτημα της παραγωγικότητας του αγροτικού τομέα στην Ελλάδα δεν αφορά μόνο την εργασία, αλλά είναι ευρύτερο, όπως προκύπτει από την εξέταση του ρυθμού μεταβολής της συνολικής παραγωγικότητας των συντελεστών παραγωγής στον εγχώριο αγροτικό τομέα (total factor productivity). Από την εξέταση του σχετικού δείκτη προκύπτει ότι η ίδια ποσότητα εισροών στην Ελλάδα παρήγαγε 4% περισσότερο γεωργικό προϊόν το 2015 συγκριτικά με το 2005, ενώ στην Νότια Ευρώπη 23% περισσότερο και στην Ευρώπη (πλην Ρωσίας), 18% περισσότερο. Oι Έλληνες αγρότες δεν έδωσαν μεγάλη έμφαση στην αγορά ελκυστήρων και άλλων γεωργικών μηχανημάτων και οχημάτων, χωρίς να εκμεταλλευτούν τις φορολογικές διευκολύνσεις και τις επιχορηγήσεις που παρέχονται για τον σκοπό αυτό από το κράτος.

Επιπλέον, ο βαθμός εκσυγχρονισμού των μηχανημάτων σε συνδυασμό με το μικρό μέγεθος και τον κατακερματισμό των εκμεταλλεύσεων, το οποίο δεν επιτρέπει την ορθολογική αξιοποίηση του εξοπλισμού, συμβάλλουν στη χαμηλή παραγωγικότητα της ελληνικής γεωργίας.


Διεθνής ανταγωνιστικότητα
Τα στοιχεία εξωτερικού εμπορίου δείχνουν ότι η διεθνής ανταγωνιστικότητα των ελληνικών αγροτικών προϊόντων και ειδών διατροφής βελτιώθηκε μετά το 2008. Το ποσοστό κάλυψης των εισαγωγών αυξήθηκε από 55% το 2008 σε 79% το 2017. Επιπλέον, ο Δείκτης Ισοζυγίου δείχνει τη σχετική βαρύτητα του εμπορικού ισοζυγίου (ελλειμματικό) στο σύνολο των εμπορικών ροών, αποτυπώνοντας ουσιαστικά την εξέλιξη της ανταγωνιστικότητας των αγροτικών προϊόντων για μια μακροχρόνια περίοδο (2000-2017), καταδεικνύει ότι η ανταγωνιστικότητα της αγροτικής παραγωγής τείνει να βελτιώνεται τα τελευταία χρόνια.
Χρηματοδότηση


Μια άλλη παράμετρος που επηρεάζει σημαντικά τις επιδόσεις και την αναπτυξιακή δυναμική του αγροτικού τομέα στην Ελλάδα είναι οι συνθήκες χρηματοδότησης. Τα προβλήματα του τραπεζικού συστήματος και η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης αντανακλώνται στον δραστικό περιορισμό της χρηματοδότησης και του πρωτογενούς τομέα (Διάγραμμα 2.28). Τα υπόλοιπα επιχειρηματικών δανείων στο πρωτογενή τομέα μειώνονται συστηματικά, κάτι που αντανακλά την περιορισμένη ροή νέων χρηματοδοτήσεων αλλά και το υψηλό κόστος χρηματοδότησης των ελληνικών επιχειρήσεων.

Last modified on Τρίτη, 11 Φεβρουάριος 2020 08:48

Αγροτικές Ειδήσεις

Οικονομία-Πολιτική

Ανθοκομικά Φυτά

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 54 επισκέπτες και κανένα μέλος

Δωρεά στο e-geoponoi

Κέρασε μας ένα καφέ με 1,50 €



Είσοδος μέλους

  

 

 

 

Έρευνα

Περιβάλλον

Διατροφή

Δελτία Φυτοπροστασίας

  

 

JSN Megazine template designed by JoomlaShine.com
DMC Firewall is a Joomla Security extension!